Ajansa iyi brif nasıl yazılır? Adım adım kreatif brif rehberi
İyi bir brif, ajansa işin amacını, kime konuşulacağını, tek bir ana mesajı, teslim edilecekleri, bütçeyi ve takvimi açıkça söyleyen, bir iki sayfalık bir belgedir. En önemli kısmı başarının neye göre ölçüleceğidir. Brifi okuyan kişi ek soru sormadan işe başlayabiliyorsa brif iyi yazılmıştır.
Ajanstan beklediğiniz işi alamadığınızda sorun çoğu zaman ajansta değil, brifte başlar. "Bize dikkat çekici bir kampanya lazım" gibi bir cümle, her okuyanın kafasında başka bir iş canlandırır. Sonuç olarak revizyonlar uzar, bütçe ve zaman erir. Bu yazıda iyi bir brifte hangi bölümlerin olması gerektiğini, zayıf ve güçlü bir brifin farkını ve brifi verdikten sonra neye dikkat etmek gerektiğini anlatıyorum.
Brif neden bu kadar önemli?
Brif, ajansın elindeki tek ortak referanstır. Fikir, tasarım ve metin bu belgeye göre kurulur, sunulan iş de bu belgeye göre değerlendirilir. Brif belirsizse değerlendirme de kişisel zevke kalır ve "bir şey eksik ama ne olduğunu bilmiyorum" geri bildirimleri başlar. Net bir brif hem ajansın işini kolaylaştırır hem de sizin hangi işi neden onayladığınızı açıklayabilmenizi sağlar.
İyi bir brifte hangi bölümler olmalı?
- Arka plan: marka kim, şu an nerede duruyor, bu iş neden şimdi yapılıyor.
- Amaç: bu işin sonunda ne değişmeli. Tek bir ana amaç seçin, gerekirse bir ikincil amaç ekleyin.
- Hedef kitle: kime konuşuyoruz, bu kişiler bugün ne düşünüyor, ne yapıyor, onları ne durduruyor.
- Ana mesaj: kitlenin işi gördükten sonra aklında kalmasını istediğiniz tek cümle.
- Gerekçe: bu mesaja neden inanmalılar. Ürün özelliği, kanıt, deneyim.
- Teslim edilecekler: hangi formatlar, hangi ölçüler, hangi kanallar, kaç adet.
- Kurallar ve sınırlar: marka kitabı, kullanılmaması gereken ifadeler, yasal zorunluluklar.
- Bütçe, takvim ve ölçüm: bütçe aralığı, ara ve son teslim tarihleri, başarının neye göre ölçüleceği, onayı kimin vereceği.
Zayıf brif ile güçlü brif arasındaki fark
Farkı en iyi örnekler gösterir. Aşağıdaki tabloda aynı bölümün belirsiz ve net yazılmış hallerini yan yana görebilirsiniz.
| Bölüm | Zayıf | Güçlü |
|---|---|---|
| Amaç | Markayı daha bilinir yapmak | Lansmandan sonraki 8 haftada web sitesine gelen demo taleplerini artırmak |
| Hedef kitle | Genç ve dinamik herkes | Şehirde yaşayan, ilk evini almayı düşünen 28 ile 40 yaş arası çalışanlar |
| Ana mesaj | Kaliteli, güvenilir ve yenilikçiyiz | Kira öder gibi ev sahibi olmak mümkün |
| Teslim | Sosyal medya için birkaç tasarım | 6 Instagram gönderisi, 3 hikâye, 1 adet 30 saniyelik dikey video |
| Ölçüm | Beğenilirse devam ederiz | Demo talebi sayısı ve reklamdan gelen ziyaret başına maliyet |
En sık yapılan hatalar
- Her şeyi aynı anda istemek: hem bilinirlik, hem satış, hem marka imajı. Birden fazla ana amaç, hiçbirini tam yapmayan bir işe dönüşür.
- Herkese konuşmak: "herkes müşterimiz olabilir" demek, kimseye özel konuşmamak demektir.
- Mesaj yerine sıfat listesi: kaliteli, güvenilir, yenilikçi. Bunları her marka söyler, ajansa yön vermez.
- Bütçeyi saklamak: ajans bütçeyi tahmin etmek zorunda kalırsa önerisi de tahmine dayanır.
- Çözümü brifte yazmak: "mavi olsun, şu ünlüyle çekelim" gibi. Brif sorunu anlatır, çözümü ajansa bırakır.
- Onaycıyı belirtmemek: sonradan devreye giren ve brifi hiç görmemiş biri bütün işi geri çevirebilir.
Brifi verdikten sonra ne yapmalı?
Yazılı brif işin yarısıdır. Diğer yarısı onu birlikte netleştirmektir.
- Brif toplantısı yapın: belgeyi e-postayla gönderip beklemek yerine yarım saatlik bir görüşmede üzerinden geçin.
- Geri brif isteyin: ajans brifi kendi cümleleriyle özetleyip size geri göndersin. Yanlış anlaşılmaları işe başlamadan görürsünüz.
- Tek muhatap belirleyin: ajansa farklı kişilerden farklı geri bildirimler gitmesin.
- Geri bildirimi brife göre verin: "beğenmedim" yerine "ana mesaj ilk bakışta anlaşılmıyor" gibi brifteki bir maddeye bağlayın.
Brif yazmak ve ajansla bu süreci yürütmek, bir marka yöneticisinin temel işlerinden biridir. Ekibinizde bu işi üstlenecek kimse yoksa dış kaynaklı bir marka yöneticisi brifleri sizin adınıza yazıp takip edebilir.
Bir brifi göndermeden önce kendime tek bir soru sorarım: bunu okuyan biri, bana hiç soru sormadan ilk taslağı çıkarabilir mi? Cevap hayırsa brif henüz bitmemiştir.
Sık sorulan sorular
Brif nedir?
Brif, bir işi yapacak ajansa ya da kişiye neyin, kim için, neden ve hangi koşullarda yapılacağını anlatan kısa yazılı belgedir. İşin amacını, hedef kitleyi, ana mesajı, teslim edilecekleri, bütçeyi ve takvimi tek yerde toplar.
Bir brif ne kadar uzun olmalı?
Çoğu iş için bir ya da iki sayfa yeterlidir. Uzunluktan çok netlik önemlidir. Brifi okuyan kişi ek soru sormadan işin amacını ve başarının neye göre ölçüleceğini anlayabilmelidir.
Bütçeyi brifte yazmak gerekir mi?
Evet, en azından bir aralık olarak. Bütçe bilinmediğinde ajans ya gereğinden büyük ya da gereğinden küçük bir fikir önerir ve iki taraf da zaman kaybeder.
Geri brif nedir?
Geri brif, ajansın brifi kendi cümleleriyle özetleyip size geri göndermesidir. Brifin aynı şekilde anlaşılıp anlaşılmadığını işe başlamadan görmenin en kolay yoludur.
Brifleri yazacak ve ajansla süreci yürütecek birine mi ihtiyacınız var?
Marka Ortaklığında brifleri ben yazar, ajans ve ekiplerle süreci baştan sona takip ederim. Gerektiğinde tasarım, içerik ve reklam ekibi de tek muhatapta.